رهروان ولایت ـ در مورد حقیقت عالم ذر، گفته شده است؛ یك گردهمایی بزرگی بود كه خداوند ترتیب داد و در آنجا بود كه همه انسان‌ها به وحدانیّت و ربوبیّت خداوند اذعان و اعتراف كردند.
این، در واقع دریافتی است كه ما از صریح آیه ذر یا آیه اَلَسْت داریم، در آنجا خداوند می‌فرماید: «وَ أَشْهَدَهُمْ عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَ‌بِّكُمْ» (و ایشان را بر خودشان گواه ساخت كه آیا پروردگار شما نیستم؟) و همه در جواب می‌گویند: «بَلَی» یعنی بله اعتراف می‌كنیم كه تو پروردگار ما هستی.
امّا نكته اینجاست كه این گردهمایی بزرگ را همه ما فراموش كردیم؛ اگر هدف از آن این بوده است كه بر همه انسان‌ها اتمام حجّت شود،...

فراموش كردن آن، با این هدف تعارضی ندارد؟

چند پاسخ كوتاه به این سوال:
فراموشی دلیل خوبی برای انكار نیست
1. اگر قرار باشد ما هرچه را فراموش كردیم، انكار كنیم، خیلی چیزها در این دایره وارد شده و باید انكار شوند. مثلاً؛ هیچكدام از ما دوران جنینی و یا حتّی شیرخوارگی خودمان را به خاطر نداریم، آیا تا به حال كسی این‌ مراحل از زندگی خودش را انكار كرده است؟
بعضی‌ها فراموش نكرده‌اند
2. اصلاً به چه استنادی گفته می شود؛ هیچ كس یادش نیست؟ ما كسانی را سراغ داریم كه به طور كامل یا ناقص، به خاطر دارند و از آنجا خبر می‌دهند. در راس آنها، چهارده معصوم علیهم السلام قرار دارند. امیر مومنان علیه‌السلام بارها از عالم ذر خبر داده‌اند،‌ حتّی حضرت از وضعیت بعضی اطرافیان خود و نحوه عملكرد آنها هم خبر می‌دادند (1)، این در واقع یك درجه بالاتر از آن چیزی است كه می‌گوییم.
عامل فراموشی خودِ خداست
3. از این سوال دو برداشت می‌توانیم داشته باشیم كه به همین مناسبت بحث را دو شقّه می‌كنیم:
الف) منظور از سوال این است كه چه عاملی باعث فراموشی ما شده است؟
جواب: خود خداوند عامل این فراموشی است. بخشی از روایات می‌گویند كه خدا خواست همه ما آن را فراموش كنیم. (2)
ب) حكمت این فراموشی چیست؟ اگر ما این عالم را به یاد داشتیم چه می‌شد؟
جواب: در عالم ذر، خدا خودش را به نحوی واضح و مبرهن به همه انسان‌ها نشان داد، این وضوح به حدّی بود كه هیچ‌كس یارای نه گفتن نداشت و همه گفتند «بلی» امّا برای مشخص شدن انسان‌های خوب و بد از هم، لازم بود شرایطی فراهم شود تا همه در شرایط مساوی امتحان شوند و معلوم شود كه هر فرد چند مرده حلّاج است؟
پس دنیا كه محلّ امتحان انسان‌ها است، مرحله بعدی بود، همه به آن وارد می‌شوند، چند روزی امتحان خود را می‌دهند و می‌روند و منتظر نتیجه آن می‌شوند. اگر ما كه وارد این دنیا می‌شویم وقایع عالم ذر را هم به یاد داشته باشیم، حكمت خدا از برپایی این امتحان بزرگ، زیر سوال می‌رود. چون من كه عظمت خدا و شرایط موجود در عالم ذر را به یاد داشته باشم، اگر نمره خوبی هم كسب كنم، این نمره واقعی من نبوده، بلكه من تقلّب كردم. حالا اگر همه این تقلّب را انجام دهند، اصلاً‌ امتحان معنایی ندارد. (3)

 

منابع:

1. ابوجعفر، ‌محمدبن بابویه، صدوق، توحید، تهران، مكتبه الصدوق.
2. ناصر، ‌مكارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، دارالكتب الاسلامیه.
3. علی، افضلی، پاسخ به اشكالات كلامی و فلسفی درباره عالم ذر، نشریه فلسفه دین، شماره 4، زمستان 1388.




برچسب ها: همایش، عالم ذر، ذر، الست، آیه الست، الست بربّكم، فراموشی، علّت فراموشی، چرا فراموش كردیم، پیمان الهی، اقرار آدمها، اعتراف، اقرار، وحدانیّت خدا، ربوبیّت، ربوبیّت خدا،
مطالب مرتبط: رهروان ولایت،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ شنبه 4 خرداد 1392 توسط محمد مهدی قربانی